Austria: Austriacki projekt ustawy o platformach komunikacyjnych - podsumowanie

W dniu 3 września 2020 r. austriacki rząd przedstawił projekt długo oczekiwanej ustawy o platformach komunikacyjnych ("Kommunikationsplattformen-Gesetz", KoPI-G), mającej na celu ochronę użytkowników forów cyfrowych i platform mediów społecznościowych przed padnięciem ofiarą mowy nienawiści w Internecie. Wzorowane na niemieckiej ustawie o egzekwowaniu przepisów sieciowych ("Netzdurchsetzunggesetz", NetzDG), która została zatwierdzona przez parlament w czerwcu 2017 r., nowe przepisy, jeśli zostaną przyjęte, ułatwią dostęp do mechanizmów zgłaszania i egzekwowania, będą promować przejrzystą obsługę takich kont i zaoferują innowacyjne sposoby monitorowania i natychmiastowego traktowania praktyk podlegających ich zakresowi.

Których platform komunikacyjnych dotyczą nowe przepisy?

Austriacki projekt ustawy skierowany jest do

• Dostawców platform komunikacyjnych posiadających ponad 100 000 austriackich użytkowników lub roczne przychody przekraczające 500 000 EUR przychodów w Austrii (§1(2));
• Wyjątki obejmują internetowe fora dyskusyjne, encyklopedie internetowe, internetowe rynki pośrednictwa lub sprzedaży towarów/usług, a także firmy medialne (§1(3)).

Jakie przestępstwa są objęte nowymi przepisami

Obowiązki dotyczą między innymi szeregu przestępstw:

• Przymus ("Nötigung");
• Niebezpieczna groźba karalna ("Gefährliche Drohung");
• Stalking ("Beharrliche Verfolgung");
• Obraźliwe i nieautoryzowane fotografowanie ("Unbefugte Bildaufnahmen");
• Wymuszenie ("Erpressung");
• Pornograficzne przedstawianie nieletnich ("Pornographische Darstellung Minderjähriger");
• Podżeganie do nienawiści ("Verhetzung").

Pełną listę rodzajów nielegalnych treści ("rechtswidrige Inhalte") objętych projektem ustawy można znaleźć w § 2 ust. 6.

Obowiązki dostawców platform komunikacyjnych

Mając na celu ustanowienie dobrze uregulowanych i kompleksowych kanałów należytego postępowania w celu przeciwdziałania nienawistnym zachowaniom w Internecie, platformy są zobowiązane do przestrzegania szeregu standardów proceduralnych.

Procedury zgłaszania i oceny ("Melde-und Überprüfungsverfahren")

• Zagwarantowanie i ułatwienie dostępu do mechanizmów raportowania, a także zapewnienie łatwej nawigacji, zarządzania i dostępności wspomnianych funkcji;
• Strony muszą mieć możliwość zgłaszania treści w celu umożliwienia szybkiej oceny przez odpowiedniego dostawcę usług, otrzymywania wyjaśnień dotyczących procedury i wyniku takiego zgłoszenia, a także otrzymywania uzasadnienia podjętej decyzji;
• Dostawcy platform muszą zapewnić, że:
  • O ile dana bezprawność jest oczywista dla osoby nieposiadającej wykształcenia prawniczego, treści muszą zostać usunięte lub dostęp do nich zablokowany w ciągu 24 godzin od otrzymania zgłoszenia;
  • Jeśli niezgodność z prawem staje się oczywista dopiero po szczegółowym zbadaniu, jej usunięcie musi zostać zagwarantowane w ciągu siedmiu dni;
  • Użytkownicy przesyłający zgłoszenie zostaną niezwłocznie poinformowani o możliwości wzięcia udziału w procedurze reklamacyjnej i odwoławczej;
  • Treść, a także dane wymagane do identyfikacji autorów muszą być archiwizowane przez maksymalnie dziesięć tygodni w celach dowodowych.

Obowiązek zgłaszania

• Należy utworzyć kanały umożliwiające składanie przez dostawców raportów oceniających do organu nadzorczego;
• Dostawcy muszą udostępniać raporty roczne (100 000 użytkowników) lub kwartalne (> 1 milion użytkowników);
• Takie raporty muszą zawierać informacje wyszczególniające np. opisy i liczbę raportów, treść i wyniki procedur weryfikacyjnych, personel i wyposażenie techniczne, prezentację organizacji, personelu i wyposażenia technicznego, kompetencje techniczne personelu odpowiedzialnego za przetwarzanie raportów i procedury weryfikacyjne, a także edukację, szkolenia i nadzór nad osobami odpowiedzialnymi.

Osoba odpowiedzialna

Platformy internetowe muszą wyznaczyć punkty kontaktowe odpowiedzialne za:

• Wydawanie poleceń w celu przestrzegania przepisów prawa federalnego;
• Współpracę z władzami i sądami;
• Zapewnienie ich dostępności dla organu nadzorczego i użytkowników platformy;
• działanie jako odbiorca dokumentów do celów procesowych.

Niezgodność i grzywny

Niewyznaczenie odpowiedzialnego przedstawiciela lub zaniedbanie zastosowania się do żądania organu nadzoru spowoduje nałożenie na dostawców grzywny w wysokości do 10 mln EUR. Naruszenie wymogu usunięcia danych podlega karze w przypadku wielokrotnego naruszenia. Ocena zakresu grzywny do zapłacenia jest określana na podstawie szeregu czynników wymienionych w §10(2), takich jak:

• Rentowność/siła finansowa;
• Liczba zarejestrowanych użytkowników;
• Wcześniejsze naruszenia;
• Zakres i czas trwania zaniedbań dostawcy usług w wypełnianiu obowiązku;
• Gotowość do przyczynienia się do ustalenia prawdy;
• Zakres środków ostrożności podjętych w celu zapobieżenia przyszłym naruszeniom lub instrukcje wydane pracownikom w celu przestrzegania przepisów określonych w regulaminie.

Procedura odwoławcza

Odwołania należy składać bezpośrednio do odpowiedniej platformy. Skargi można jednak kierować do austriackiego organu regulacyjnego ds. radiofonii i telewizji (Rundfunk und Telekom Regulierungs-GmbH), który oferuje wsparcie administracyjne niezależnemu organowi nadzorczemu, austriackiemu organowi ds. komunikacji (KommAustria). Przed skontaktowaniem się z biurem skarg użytkownicy muszą podjąć kroki w celu skontaktowania się z samym dostawcą platformy komunikacyjnej i albo nie otrzymali odpowiedzi, albo nie udało im się rozwiązać sporu. Obowiązkiem biura skarg jest zaproponowanie polubownego rozwiązania lub przedstawienie opinii na temat danej treści.

Komentarz

Nowa austriacka inicjatywa prawna stanowi istotny krok w kierunku rozwiązania narastających obaw związanych z mową nienawiści w Internecie. Dążąc do ochrony przed publikacją dyskryminujących oświadczeń lub postów nawołujących do przemocy, środki te zostały uznane za kluczowe w umacnianiu i rozszerzaniu przestrzeni rządów prawa w sferze cyfrowej. Projekt nie tylko rozszerza zakres przestępstwa podżegania do przemocy z grup etnicznych na osoby prywatne należące do takich grup, ale jego przepisy zostały również określone jako kamień milowy dla kobiet poprzez ukierunkowanie na praktyki takie jak "up-skirting" (jedna trzecia kobiet w wieku od 18 do 23 lat jest przedmiotem przestępstw z nienawiści w Internecie).

Choć chwalono je za oferowanie kluczowych mechanizmów ochronnych dla tych, którzy wycofali się z debat publicznych i nadal unikają swobodnego i otwartego wyrażania swoich poglądów w obawie przed osobistym atakiem, inni wyrazili poważne zaniepokojenie skłonnością projektu ustawy do cenzury. Co więcej, choć przepisy te są wymierzone przede wszystkim w międzynarodowych gigantów sieciowych, to jednak spotkały się one również z ostrą krytyką w związku z szeroką definicją platform docelowych, która może mieć wpływ na funkcje czatu w grach (np. World-of-Warcraft), a także na rozwój oprogramowania open source (np. Github) i platformy z przepisami^[1]. W tym względzie rozporządzenie stanowi zarówno zagrożenie dla ekonomicznego przetrwania małych platform komunikacyjnych, jak i czynnik hamujący rozwój i sukces start-upów, które mogą pozostać małe, aby zapewnić zgodność i nie przekroczyć progu sprzedaży określonego w projekcie przepisów.

W przeciwieństwie do poprzedniej niemieckiej ustawy NetzDG, projekt zaproponowany przez austriacki rząd nie tylko różni się pod względem zastosowania, obejmując nie tylko sieci społecznościowe nastawione na zysk, ale także wszelkiego rodzaju platformy internetowe, ale także oferuje nowe narzędzia do regulacji platform poprzez nałożenie obowiązkowych obowiązków sprawozdawczych.

Organizacja Internet Service Providers Austria (ISPA), choć z zadowoleniem przyjęła planowane środki, ostrzegła przed obecną trajektorią w kierunku stale rosnącej liczby rozwiązań krajowych. Austriacki projekt wniosku może ostatecznie posłużyć do ponownego ożywienia i przyspieszenia ciągłych debat na temat roli platform komunikacyjnych i zaoferować ważny szablon dla obowiązków i zobowiązań, które mają być przyjęte przez takich dostawców. W świetle planowanego przez Komisję Europejską aktu prawnego o usługach cyfrowych (okres konsultacji zakończył się 8 września 2020 r.) należy mieć nadzieję, że obecny projekt może służyć przeciwdziałaniu mowie nienawiści nie tylko w kraju, ale także przyczynić się do znalezienia jednolitego europejskiego rozwiązania.