Autorzy
Ponieważ podmioty niebędące bankami zazwyczaj nie udzielają pożyczek, pożyczki dla akcjonariuszy mogą być udzielane tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy wypłatę można pogodzić ze starannością rozsądnego menedżera.
Przegląd
Gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (znana w Austrii jako GmbH) udziela pożyczki wspólnikowi, strony muszą wziąć pod uwagę (podobnie jak w przypadku zwrotu wkładów kapitałowych), czy sytuacja wspólnika będzie lepsza w porównaniu z innymi kontrahentami spółki. GmbH musi również rozważyć, czy wspólnik jest traktowany preferencyjnie i czy nie jest to niekorzystne dla spółki. Taka sytuacja będzie miała miejsce w przypadku pożyczek, ponieważ podmioty niebędące bankami zazwyczaj udzielają pożyczek pieniężnych. Dlatego pożyczki dla wspólników mogą być udzielane tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy wypłata może być pogodzona ze starannością rozsądnego menedżera. Decyzja ta musi również uwzględniać fakt, że spółka udzielająca pożyczki udziałowcowi nie ma takiej samej możliwości rozłożenia ryzyka jak bank; jest raczej obciążona tak zwanym "ryzykiem ryczałtowym".
Orzecznictwo
Sąd Najwyższy wydał niedawno orzeczenie w sprawie, w której pożyczka została udzielona bez zabezpieczenia i w oczywisty sposób służyła sfinansowaniu nabycia udziałów spółki docelowej. Biorąc pod uwagę, że spowodowało to wycofanie znacznych środków ze spółki, narażając wierzycieli na ryzyko bez żadnego uzasadnienia operacyjnego, Sąd Najwyższy uznał, że nie można tego pogodzić ze starannością oczekiwaną od rozsądnego menedżera.
Sąd uznał, że argument, iż uzgodniono zwyczajową stopę procentową, przeoczył, że porównanie innych pożyczek musi uwzględniać nie tylko konkretne warunki umowy, ale także kwestię, czy taka umowa mogła zostać zawarta z osobą trzecią niebędącą spółką.
Artykuł 83(1) ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga, aby wspólnicy musieli zwrócić wypłatę ze spółki, jeżeli wypłata jest sprzeczna z prawem, umową spółki lub decyzją spółki. Jedyny wyjątek dotyczy zysków otrzymanych przez wspólnika w dobrej wierze. Ponadto art. 83 ustawy ma na celu zapewnienie, że majątek spółki pozostanie niezmniejszony, nawet jeśli taki majątek przekracza kapitał nominalny.
Według sądu, w przypadku naruszenia spółka może domagać się zwrotu od akcjonariusza, który otrzymał nielegalne płatności (usługi) i dyrektorów zarządzających (jeśli działali w sposób zawiniony). Pozostali wspólnicy podlegają odpowiedzialności subsydiarnej tylko wtedy i tylko w takim zakresie, w jakim aktywa spółki zostały obniżone poniżej kapitału nominalnego przez nielegalną płatność. Sąd ostatecznie uznał, że to, czy naruszenie art. 82 było dostrzegalne, nie ma znaczenia dla obowiązku zwrotu płatności, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy.